Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest onderneemt al vele jaren acties om de negatieve effecten van de stedelijke activiteit op de levenskwaliteit en de gezondheid van de inwoners te beperken. Naast groots opgezette voorlichtings- en preventiecampagnes heeft het een veelomvattende en gerichte reglementering uitgevaardigd in alle domeinen die belangrijk zijn voor de levenskwaliteit van de inwoners.
De milieuvergunning
De milieuvergunning heeft tot doel bescherming te waarborgen tegen de gevaren, de overlast of de ongemakken die een installatie of activiteit rechtstreeks of onrechtstreeks kan veroorzaken, en tegen de schade die zij kan toebrengen aan het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking. Zij is vereist voor iedere onderneming die de bestemming van haar gebouwen of haar activiteiten wil wijzigen, bijvoorbeeld door een lawaaierige of potentieel verontreinigende nieuwe installatie te exploiteren.
Milieupolitie
De Milieupolitie, die afhankelijk is van Leefmilieu Brussel, heeft tot doel alle gevaren voor de volksgezondheid en het milieu te voorkomen of te verhelpen. In bepaalde sectoren en zones worden geplande preventieve controles uitgevoerd, maar er zijn ook niet-geplande curatieve controles na ongevallen, incidenten en klachten. Tijdens die controles verkiest Leefmilieu Brussel dialoog en voorlichting boven repressie. Bij een bewezen inbreuk kan de Milieupolitie niettemin een proces-verbaal opstellen of een administratieve boete opleggen.
Geluidsplan
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest keurde een Plan voor de preventie van en de strijd tegen de geluidshinder in de stad goed met 44 maatregelen die bestemd zijn om de strijd tegen alle types van geluidsoverlast, ongeacht hun bron, op te voeren. Er worden diverse acties gevoerd om de geluidsoverlast in Brussel te beperken. Zo zijn er aangepaste normen voor elke geluidsbron, een netwerk van sonometers dat een groot deel van het Brussels grondgebied dekt, de afhandeling van klachten van inwoners, de integratie van het geluidsaspect in speciale verkeersinrichtingen en in de planning van het openbaar vervoer. Leefmilieu Brussel ontwikkelde ook een cartografische weergave van het verkeersgeluid op zijn grondgebied om de evolutie van de blootstelling aan de diverse geluidsbronnen in het Brussels Gewest te volgen.
Afvalplan
Ieder jaar wordt in Brussel ongeveer 2 miljoen ton afval geproduceerd. Sinds 1992 keurt het Gewest elke 5 jaar een "plan voor de preventie en het beheer van afvalstoffen" of "Afvalplan" goed. Dit plan vermeldt alle middelen en acties die het Gewest wil inzetten en ondernemen om de afvalproductie te beperken en het geproduceerde afval duurzaam te beheren. Hierbij wordt rekening gehouden met de specifieke kenmerken van het Gewest. Nog vóór aan valorisatie of recyclage wordt gedacht, wil het plan preventie aan de bron, hergebruik, compostering, enz. bevorderen.
Waterplan
Het Waterbeheerplan wil een globaal en geïntegreerd antwoord bieden op alle uitdagingen die verband houden met het waterbeleid in Brussel. Dit project verbindt het Gewest ertoe verschillende acties te ondernemen om de impact van de menselijke druk op de ecosystemen in het water te beperken en de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater te herstellen: duurzaam gebruik van het rioolwater, zuivering van het afvalwater, bescherming van de waterlopen en andere vochtige gebieden, enz.
Regenplan
Het gewestelijk plan voor overstromingsbestrijding of "Regenplan", dat integraal deel uitmaakt van het waterbeheerplan, schenkt prioritair aandacht aan de oorzaken van overstromingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en wil hun impact verminderen door middel van diverse maatregelen om de ondoordringbaarheid van de bodem en de gevolgen daarvan voor de afvloeiing te beperken, het rioleringsnet van het Gewest te verbeteren, het blauw netwerk te verbeteren teneinde de absorptie van het afvloeiend water te optimaliseren, en bijzondere aandacht te schenken aan de verstedelijking van de overstromingsgebieden in het Gewest.
Beheer van verontreinigde bodems
De inventaris van de bodemtoestand in het Brussels Gewest telt momenteel ongeveer 17.000 verontreinigde of vermoedelijk verontreinigde terreinen, wat overeenstemt met acht procent van het grondgebied. Op 5 maart 2009 werd een nieuwe ordonnantie betreffende het beheer en de sanering van verontreinigde bodems goedgekeurd. Met de invoering van een inventaris van de bodemtoestand organiseert zij de toegang tot informatie vóór de verkoop van een eigendom, zodat kan worden gewaarborgd dat de verkoper en de koper de verontreinigingstoestand van een grond kennen vóór zij de akte ondertekenen. De ordonnantie bepaalt ook dat de eigenaar of exploitant van een terrein dat verontreinigd is (of waarvan men vermoedt dat het verontreinigd zou kunnen zijn), een analyse van de bodemtoestand moet laten uitvoeren vóór hij zijn grond verkoopt of zijn exploitatie start, overdraagt of stopzet. Als hij verantwoordelijk is voor de verontreiniging, moet hij de bodem saneren. Als het daarentegen gaat om een historische verontreiniging waarvan men de dader niet kent, kan de huidige eigenaar (of de koper) zich beperken tot het nemen van maatregelen voor risicobeheersing als er sprake is van een impact op de gezondheid en het milieu.
Elektromagnetische golven
Het Gewest ontwikkelde een zeer specifieke reglementering inzake elektromagnetische golven afkomstig van zendantennes, die gebaseerd is op het voorzorgsbeginsel. Zij beperkt de toelaatbare blootstelling van de bevolking tot een elektromagnetische straling die het equivalent is van maximaal 3 volt/meter, wat Brussel tot de meest ambitieuze stad maakt op dat vlak. Alle zendantennes zijn vooraf onderworpen aan een milieuvergunning die waarborgt dat een waarde gelijk aan 25% van de norm niet wordt overschreden. Achteraf kunnen eventuele overschrijdingscontroles worden uitgevoerd. Leefmilieu Brussel bezit een cartografische weergave van de antennes op zijn grondgebied, en biedt ook een lijst met FAQ's over dit onderwerp aan.
Lucht- en klimaatplan
Het Plan voor structurele verbetering van de luchtkwaliteit en de strijd tegen de opwarming van het klimaat, kortweg het "Klimaatplan", legt de krachtlijnen van de Brusselse strijd tegen de luchtverontreiniging vast.
Verontreinigingspiek
Een periode van luchtvervuiling of "piek" is een periode tijdens dewelke de concentratie van één of meer verontreinigende stoffen bijzonder hoog is in de lucht. Het Gewest stelde een noodplan op voor dergelijke omstandigheden. Die maatregelen beogen vooral de verlaging van de uitstoot van het autoverkeer door de snelheid te beperken of zelfs door het verkeer aan banden te leggen.
