Zowat 225.000 auto's rijden dagelijks het Brussels Hoofdstedelijk Gewest binnen of buiten, naast de 175.000 voertuigen die de inwoners zelf elke dag gebruiken. Het gevolg: files, stress, risico op ongevallen, geluidshinder en luchtvervuiling. Het ontbreekt nochtans niet aan alternatieve oplossingen om zich in Brussel te verplaatsen: trein, tram, bus, metro, maar ook fiets, wandelen, carpooling of autodelen. Genoeg dus om een verzadigde stad te ontlasten.
Iris 2: het Verplaatsingsplan van het Brussels Gewest
De levenskwaliteit in Brussel waarborgen, iedereen de kans bieden om zich in alle rust te verplaatsen met een efficiënte en kwaliteitsvolle infrastructuur, de complementariteit verbeteren tussen de verschillende vervoersmiddelen... dit is een greep uit de prioriteiten die men terugvindt in het Plan Iris 2, het Verplaatsingsplan van het Brussels Gewest.
Met een visie op mobiliteit tegen 2015-2018, voorziet dit Plan een reeks acties bedoeld om het dagelijkse leven van Brusselaars, pendelaars en toeristen te verbeteren. Het wil een evenwicht bereiken tussen de mobiliteitsbehoeften en de levenskwaliteit in het Brussels Gewest.
Openbaar vervoer
Treinen, metro, trams en bussen zijn sneller en goedkoper, minder vervuilend en lossen filestress op. De gebruikers ervan kunnen zich nuttig bezighouden, bv. met lezen of sociaal contact. Die troeven verklaren het groeiende succes van het openbaar vervoer in Brussel, dat reizigers overal heen brengt in de stad: de NMBS bedient 28 Brusselse stations, het MIVB-netwerk bevat meer dan 2.200 haltes en ook sommige bussen van de Vlaamse en Waalse vervoersmaatschappij bereiken of doorkruisen de hoofdstad (De Lijn, TEC).
Fiets
In de stad is de fiets vaak een sneller vervoersmiddel dan de auto. Bovendien vervuilt de fiets niet en maakt hij geen lawaai. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft een netwerk van 19 bewegwijzerde fietsroutes (GFR) uitgestippeld die fietsers kunnen volgen om vlot middellange en lange afstanden af te leggen. Met een "fietskaart" kan de fietser zijn traject bepalen: op die kaart staan de bestaande fietsroutes, andere voorzieningen, fietsenstallingen, reliëf, enz.
De groene wandeling, een prachtige route van meer dan 60 km, biedt voetgangers en fietsers de kans om het Gewest te doorkruisen via parken en beschermde groene ruimten. Via het Villo!-systeem stelt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 180 vrij te gebruiken fietsstations ter beschikking van iedereen. Die zijn 24u/24 en 7d/7 toegankelijk. Brussel telt verder al 5 fietspunten: 4 aan de grote stations en een naast de universitaire campus ULB/VUB. Bij dit project, dat kadert in de sociale economie, kunt u uw fiets laten onderhouden, fietsen huren of uw fiets in alle veiligheid achterlaten.
Voetgangersplan
In Brussel is het ook best haalbaar om bepaalde trajecten te voet af te leggen. Het Gewest heeft een kaart uitgegeven die aangeeft hoe lang je wandelt van het ene punt naar het andere. Die kreeg de naam "TAP TAP" mee. De verplaatsingstijd tussen de belangrijkste Brusselse herkenningspunten (gemeentehuizen, bezienswaardigheden, culturele trekpleisters, ontspannings- of sportcentra, commerciële centra...) wordt aangeduid op basis van een wandelsnelheid van 4,5 km/u. Met deze kaart wil het Gewest wandelen stimuleren als een gezonde en duurzame verplaatsingswijze die een oplossing kan bieden voor het dichtslibben van de stad.
Cambio
Voor wie af en toe een auto nodig heeft maar er geen wil aankopen, biedt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met zijn partner Cambio een breed gamma diensten aan voor "autodelen" of autoverhuur 'à la carte'. In Brussel bestaan er al meer dan 72 Cambio-stations.
Premie Brussel’air
De "Premie Brussel'air" wordt toegekend aan inwoners die beslissen hun nummerplaat in te leveren en te kiezen voor andere, minder vervuilende verplaatsingswijzen. Deze maatregel stimuleert ook de vernietiging van de meest vervuilende wagens, want wie beslist zijn auto te laten vernietigen, krijgt een extra premie. Die premie bestaat uit abonnementen op openbaar vervoer, of financiële hulp bij de aankoop van een fiets, naast een abonnement op het Cambio-systeem voor autodelen.
Bedrijfsvervoersplannen (BVP) en schoolvervoersplannen
Vanaf juni 2011 moet elke onderneming met meer dan 100 werknemers gegroepeerd op één plek een BVP opmaken. Het gaat om 600 ondernemingen en meer dan een derde van de werkgelegenheid in het Brussels Gewest. Zo kunnen bedrijven hun steentje bijdragen tot het verminderen van de autodruk, onder meer door de individuele verplaatsingen met de auto te doen afnemen.
Het Gewest begeleidt ook scholen om ze te helpen hun schoolvervoersplan op te stellen.
